Error message

Notice: Undefined offset: 1 in counter_get_browser() (line 77 of /home7/thienvie/public_html/sites/all/modules/counter/counter.lib.inc).

BẤT KHẢ THUYẾT

 

Tri thời tịch tỉnh nguyên vô vọng,

Đương vọng hà tằng liễu đắc tri.

Tri vọng lưỡng đầu phương giả lập,

Nhị biên ly tận nhập vô vi.

Nghĩa:

Khi tri tỉnh lặng nguyên không vọng,

Lúc vọng đâu từng sáng được tri.

Tri vọng đôi đường phương giả lập,

Hai bên lìa rõ đạo huyền vi.

 

Qua đêm dài tĩnh mịch, Hồ Tuyền lâm thức dậy trong làn nước biếc lung linh gợn sóng; ngàn thông không còn mơ ngủ dưới màn sương đêm lạnh giá; bờ liễu dịu dàng đong đưa cành lá trong gió sớm; những đóa hoa trong khuôn viên đang vươn mình căn nhựa sống, tỏa ngát hương thơm, trang điểm những giọt sương long lanh như đeo chuỗi hạt kim cương, nhấp nháy dưới nắng mai hồng; từng dải mây trắng vắt ngang sườn những ngọn núi xa xa, soi bóng dưới mặt hồ, tạo thành bức tranh sơn thủy tuyệt tác. Thiền Viện Trúc Lâm vẫn trầm hùng, hiên ngang, sừng sững trên đỉnh Phượng Hoàng. Chim ca mừng ngày mới, bình minh tỏa chiếu khắp muôn nơi.

Hôm nay trời đất thật sự trở lại bình an qua những ngày mưa gió bảo bùng. Sau hồi kiểng xả thiền sáng, người ta thấy ở trước sân Thiền đường, ở những khu biệt thất trong nội viện Trúc Lâm, những bóng áo vàng đi đi, lại lại với những bước chân thiền hành trong chánh niệm tỉnh giác. Tất cả mọi cảnh vật đều được sưởi ấm trong nắng ban mai.

Bổng, người ta nghe đâu đây một giọng ngâm thơ truyền cảm, được cất lên như để xua tan lớp mây mờ còn vương vấn. Lời thơ diễn tả một tâm trạng bình an của thiền nhân không còn bị chi phối trước mọi biến cố của cuộc đời.

Cao nguyên Đà Lạt suốt tuần qua,

Khuất ánh triêu dương, vắng bóng tà.

Nghiệt ngã ngàn thông cơn gió lốc,

Dập vùi khóm liễi trận mưa sa.

Đường non vắng khách sầu muôn lối,

Phố chợ thưa người hận mấy nhà.

Một góc bình an ai có biết,

Cửa thiền vẫn thế mặc phong ba.

Lời thơ chấm dứt, nhưng âm hưởng vẫn còn lan truyền xa mãi đến tận chân trời vô tận.

Thì ra giọng ngâm vừa rồi là của cây Tùng trước sân Thiền đường. Lời thơ ấy, đã làm cho cây Mimosa đứng bên cạnh hết lòng tán thán, ca ngợi và khâm phục. Sự kiện ấy làm cho anh ta liên tưởng đến một đoạn văn mà anh ta đã thuộc lòng, khi vô tình được nghe một vị Tăng ngồi trên chiếc ghế đá đặt dưới góc chân anh, đọc đi đọc lại nhiều lần qua mấy tuần trước đó.

“Khoảng giao thời giữa mùa xuân và mùa hạ, tùng bách đều sum suê tươi tốt. Trải qua mùa thu cây cối rụng lá nhiều. Trải qua mùa đông cây cối rụng lá trơ trụi. Lúc đó cây còn lá chỉ có tùng bách mà thôi. Tiết  tháo của người quân tử há có khác với cây nầy ư? Đương lúc thái bình vô sự, quân tử cùng tất cả mọi người đều giống nhau. Đến khi gặp nguy khốn, tiết tháo của người quân tử càng hiện rõ. Người quân tử lúc ấy há không giống tùng bách vào mùa lạnh rét hay sao?”

Sau những giây phút trầm ngâm tư lự, Cây Mimosa khép nép bày tỏ tâm sự với cây tùng :

            _ Kính thưa sư huynh! Đã từ lâu rồi, đệ cứ cưu mang trong lòng một mối ưu tư khắc khoải về công phu tu hành của mình. Có đôi lúc muốn bộc bạch cùng sư huynh để sư huynh thông cảm cho nổi lòng của đệ, và có đôi lời chỉ dạy nhưng chưa có dịp. Vừa rồi nghe sư huynh ngâm bài thơ, đệ rất lấy làm thích thú. Nhân dịp nầy, đệ muốn bày tỏ với sư huynh một điều, mong sư huynh hoan hỉ!.

Nghe qua nhũng lời chân tình bày tỏ, Cây Tùng thương hại đáp:

_Sư đệ có chuyện gì vướng mắc cứ nói ra, tùy theo sự hiểu biết của mình mà sư huynh giải đáp.

_Sư huynh biết chăng? Mimosa thưa: Đệ cùng với sư huynh có mặt ở Thiền Viện Trúc Lâm nầy ngay từ những ngày đầu xây dựng, tính đến nay đã bao năm rồi. Qua thời gian tu tập hành thiền, xét lại công phu của đệ chưa tiến được bao nhiêu. Khi đối duyên xúc cảnh, vẫn bị vọng tưởng cuốn lôi, và bao nhiêu tập khí phiền não vẫn còn nguyên. Mỗi lần trải qua một cơn giông bão, thân thể của đệ như muốn rả rời, mỗi trận mưa sa tứ chi tơi tả, những ngày nắng cháy toàn thân héo xào. Cơn bảo vừa ngưng, đệ như trải qua một cơn chết dỡ. Bao nổi khổ cứ dồn dập, thân tâm thật là khó chịu. Còn sư huynh, vì ở bên cạnh đệ thấy rất rõ, sư huynh lúc nào nhan sắc cũng rất tươi tỉnh, dáng vẽ rất uy nghi đường bệ, phong thái thật là ung dung đĩnh đạc, dù mưa sa, nắng cháy, dù bảo táp cuồng phong. Sư huynh vẫn trầm tỉnh, an nhiên tự tại và bình thản trước mọi biến cố hiểm nguy, trước mọi náo động khốn đốn của cuộc đời. Đệ trộm nghĩ rằng, sư huynh là người đã liễu đạt chân lý, đã thật sự nhận chân và sống được trọn vẹn với con người chân thật của chính mình rồi chăng?

Cây Tùng mĩm cười ung dung đáp:

_Này sư đệ! Em đã ca tụng quá lời. Thật ra, Sau bao năm tu tập hành thiền, vì đã vững niềm tin, hiểu rõ đường lối và nắm vững pháp tu, hơn nữa bên cạnh còn có Tôn Sư luôn luôn nhắc nhở tận tình chỉ dạy, cộng them lòng quyết tâm tha thiết của chính mình, cố gắng vượt qua mọi khó khăn thử thách, nổ lực tiến tu, cho nên sư huynh cũng nếm được phần nào hương vị giải thoát, và pháp lạc nhiệm mầu mà ân sư chúng ta đã dầy công truyền dạy.

Cây Mimosa tỏ ra vui mừng nói:

_Ôi! Phước đức thay, sư huynh thật là người có túc duyên nhiều đời và căn lành đầy đủ nên mới được như thế._ sư huynh! Sư huynh! kể lại cho đệ nghe với.

Cây Tùng dè dặt đáp:

_ Nầy hiền đệ! Thật ra anh không muốn kể lại làm gì, vì e rằng không khéo nó sẽ trở thành sự khoe khoang lố bịch.

_ Nhưng đây là lòng yêu cầu tha thiết của đệ. Mimosa khẩn khoản: Huynh hãy nói đi, đệ mong mỏi muốn được nghe, biết đâu những kinh nghiệm quý báu đó sẽ giúp khai mở trí sáng của đệ.

Cây Tùng nghiêm giọng và ôn tồn đáp:

_ Này Mimosa! Chơn lý không thể lập lại. Chơn lý được lập lại, chơn lý ấy sẻ trở thành một sự lừa dối, phỉnh gạt. Vì sao?

Con cá không bao giờ tin nhận, nắm bắt và thông cảm được những gì do chính mắt con rùa trông thấy, trở về kể lại cho cá nghe sau chuyến đi du ngoạn trên đất liền. Trái lại có thể làm trò cười và sự dèm pha, phỉ báng của những kẻ ngạo mạn. Nhưng đối với lòng thành thật của em, ta cũng chẳng tiết lời làm gì.

Này Mimosa, thực tại vô ngôn thuyết, bất khả thuyết, bất khả tri, bất khả lượng, bất khả tư nghì, bất khả thuyết, bất khả thuyết.

Điều bất khả tri có thể diễn đạt ra thành điều sở tri, ấy không còn là bất khả tri.

Cái vô lượng không thể đo lường được. Cái có thể đo lường được, cái đó không phải là cái vô lượng.

Gió không thể bắt chụp. Cái gì bắt chụp được, cái đó không phải là gió.

Cũng vậy, những gì ta muốn nói ra đây, không dính dáng gì với cái thực tại tĩnh lặng rỗng suốt mà thiền giả đang sống. Những gì ta nói lại cho em nghe, nó chỉ còn là những kỷ niệm, những cặn bả của ký ức và là xác chết của thời gian. Giá trị và ý nghĩa của nó được xem như là chứng tích, là những cái mốc đánh dấu những bước ngoặc quan trọng có tính cách quyết định, làm chuyển hóa toàn triệt đời sống của con người. Kẻ cùng tử lang thang làm khách phong trần, ngủ vùi dọc đường đời tăm tối, đã thức dậy giữa lớp chiêm bao mộng mị, đã trở về với thực tại vĩnh hằng; thoát khỏi đêm tối vô minh hắc ám, tắm mình trong ánh sáng chân lý vô biên, trơ trọi cô đơn giữa chân trời cô tịch mầu nhiệm và bất tận. Siêu thời gian, vượt không gian.

Chỉ có bạn hữu tri thức, những người đồng cảm, đồng kiến, đồng hành mới hiểu và thông cảm cho những gì thiền giả trình bày.

Tuy nhiên, người đi giữa ban ngày đâu phải ngại gì hố sâu hay vực thẳm. Muốn chỉ mặt trăng đành phải mượn ngón tay. Người khéo ngắm trăng, chỉ nương ngón tay nhìn thẳng.

            Ô hay! Khéo, khéo xem!

Hư không nước chảy muôn dòng xoáy

Núi lạnh hang sâu ánh đầy trăng.

…………………………………..

Sau khi kể lại những thành qủa công phu tu hành của chính mình, qua những kinh nghiệm nội chứng và đột biến nội tâm, cây Tùng nhìn thẳng vào cây Mimosa giây lâu nói lên bài kệ:

Chơn lý hiện bày muôn cảnh sắc,

Chớ buông trước mắt chạy tìm đâu.

Mê ngâm trong nước luôn kêu khát,

Tỉnh ra há miện nước đầy mồm.

Mimosa nãy giờ yên lặng lắng nghe những lời quý báu kỳ đặc và siêu tuyệt của cây Tùng, như rót từng giọt mật vào lòng, thật thấm thía làm sao! Khi bài kệ được chấm dứt trong khoảng yên lặng mênh mông, Mimosa cảm thấy chới với, hụt hẫng như lạt vào cảnh giới hoang vu và rồi anh ta sực tỉnh trở về với thực tại, sốt ruột hỏi tiếp:

_ Nhưng thưa sư huynh, làm thế nào để đạt được chân lý ấy?

_ Vậy chứ đệ chẳng từng nghe Tôn Sư chúng ta dạy hay sao?

“…Muốn đến đó bạn đừng theo vọng tưởng,

Niệm lăng xăng chìm lắng biển thanh bình.

Đến đây rồi hạnh phúc khó thưa trình,

Chỉ xem thấy nụ cười luôn hé mở.”

 

Mimosa tiếp tục hỏi dồn:

_ Nhưng đừng theo vọng tưởng bằng cách nào?

Cây Tùng nhìn thẳng vào cây Mimosa nghiêm giọng gằn từng tiếng:

_ Nầy Mimosa, hãy lắng lòng, lặng tâm, dứt tưởng nghe đây.

Một phút im lặng như sấm sét trôi qua, cây Tùng cất giọng:

Qúa khứ qua rồi đường nắm bắt,

Tương lai chưa đến chớ vọng cầu.

Thực tại căn trần không dính mắc,

Buông thân xả niệm thẳng vô sanh.

 

Qúa dị thường! Cây Mimosa thảng thốt hô lên:

_ Sư huynh! Sư huynh! Hôm nay mới thực sự nghe được đạo lý nhiệm mầu, thật là điều chưa từng có. Bây giờ tiểu đệ như người ngủ mê muôn kiếp được đánh thức dậy; như người lần mò trong hầm tối bắt gặp ánh sáng mặt trời, như người lầm lũi trong rừng gai góc tối tăm, bổng gặp được con đường cái rộng thênh thang hướng thẳng lối về; như chậu úp ngàn năm lật lại dưới ánh mặt trời chói chang. Tất cả những gốc rễ vô minh mê lầm đều được nhổ bật lên. Thân tâm tràng ngập nguồn an lạc vô biên. Thấy rõ thân nầy chỉ là một sự nương gá tạm bợ, là vô thường huyển hóa, duyên hợp hư dối không thật có, chẳng phải mình. Thấy rõ những cảnh vật sai biệt bên ngoài, tất cả đều là những giả tướng duyên hợp không có thực thể “sắc tức là không”. Sư huynh có thấy chăng?

Một vầng vằng vặt giữa trời không,

Soi khắp mười phương pháp giới đồng.

Không diệt không sanh qua với lại,

Chẳng bàn them bớt có cùng không.

 

Cây Tùng gạn lại:

_ Nhưng còn tứ cú kệ và câu rốt sau ngươi vẫn chưa hiểu.

_ Thế nào là tứ cú kệ và câu rốt sau?

Cây Tùng cất tiếng hát:

Cá lội trời xanh kêu tợ sấm,

Mây trầm biển bích chặn cuồng lưu.

Gươm lia từng m ảnh hư không rớt,

Dao bằm tan nát mặt hồ bay.

 

Cây Mimosa thốt lên:

_ Ồ! Điều đó chẳng còn lạ gì đối với đệ nữa, câu rốt sau đệ đã thấu tột rồi.

Cây Tùng nắm đứng bảo:

_ Thấu tột cái gì nói mau?

Mimosa hát đáp:

Trời xanh cá lội muôn màu,

Sông khô biển cạn làu làu trăng soi.

 

Tùng và Mimosa nhìn nhau qua ánh mắt rực rở hào quang, cùng cất lên giọng cười hòa điệu và cùng nhau hát khúc vô sanh:

Giải thoát chỉ có đến,

Với người trong thực tại,

Thực tại muốn chứng biết,

Tam tâm tứ tướng lìa.

Ba thân cùng bôn trí,

Ngay tự thể thừa đương,

Mắt huệ trùm pháp giới,

Thấu rõ việc xưa nay.

Thế nào việc xưa nay?

Tất cả pháp chẳng sanh,

Tất cả pháp chẳng diệt,

Không tới lui qua lại,

Không lớn nhỏ trong ngoài,

Nào ngắn dài trên dưới.

Chẳng xanh đỏ trắng vàng,

Ngoài suy nghĩ luận bàn,

Lìa nói năng sanh diệt.

Diệt ấy chính là sanh,

Sanh ấy chính là diệt.

Đương sanh tức không sanh,

Đương diệt tức chẳng diệt,

Sanh diệt không sanh diệt,

Bản trụ thường trạm nhiên.

Vô lượng Phật qúa khứ,

Hằng sa Phật vị lai,

Thực tại nhứt như nầy,

Thảy thảy đều có mặt,

Đồng một thể vô sanh.

 

Lại hát rằng:

Một khắc trừng tâm tuệ giác bày,

Muôn đời dứt sạch tưởng lầm sai.

Phá tan sự sản đền ơn Tổ,

Đốt sạch kinh thư đáp nghĩa thầy.

Đập chết con trâu lòng cứu khổ,

Thằng chăn giết quách dạ ban vui.

Thân không tâm trụi vô gia nghiệp,

Giẫm nát càn khôn bặt dấu hài.

 

            THIỀN SINH TRÚC LÂM